Het fotograferen van vleermuizen in vlucht lukt niet uit de losse hand. Om scherpe foto’s van vliegende vleermuizen te maken, heb je een vaste opstelling nodig met minstens vier flitsers en een infrarood-sensor of lichtval. Vervolgens moet je er voor zorgen dat de vleermuizen door de opstelling vliegt en het systeem zelf activeert. Dat laatste is meteen ook het moeilijkst onderdeel. Je hebt een plek nodig waar vleermuizen regelmatig door een klein, voorspelbaar oppervlak vliegen. Denk bijvoorbeeld aan een open raam, een kleine ingang van een grot of een vaste vliegroute.

 

Vliegende Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) met bruine achtergrond

Een vaste opstelling met meerdere flitsers

 

Als we zo’n plek hebben gevonden kunnen we beginnen met het bouwen van de opstelling. Het is verstandig van te voren al een beetje een plan te hebben. Hoe willen we de vleermuizen fotograferen? Van voren, van onder of van de zijkant? Als we dat hebben besloten stellen we de camera op. We plaatsen de infrarood lichtval haaks op de camera. De camera stellen we geheel handmatig in met de focus op de IR-bundel. Met een klein diafragma en met vrij hoge iso’s. In Europa wordt veel gebruik gemaakt van de lichtvallen van Eltima, zoals de joker2. Er zijn ook amerikaanse merken te koop op internet.

Omdat de snelste camera’s een reactietijd hebben van ongeveer 50ms en een vleermuis een snelheid heeft tussen 5 km/u en 20 km/u, heeft de vleermuis zich tijdens de reactietijd al over een onvoorspelbaar aantal centimeters verplaatst en is hij de scherpte al weer uit gevlogen. Dat werkt dus niet. Daarom sluiten we de de IR lichtval niet aan op de camera maar op de flitsers die op hun laagste intensiteit staan ingesteld. De camera stellen we zo in dat er continu opnames van 5 seconden of meer worden gemaakt. Zodra een vleermuis de IR-bundel doorbreekt wordt de foto ingeflitst. En Voila!

Franjestaart (Myotis nattereri) in vlucht

 

Deze methode heet ook wel high-speed photography. Door de zeer korte flitsduur van 1/20.000s kunnen bewegingen veel beter kunnen worden bevroren dan met de sluitertijd van de camera die hooguit 1/8000s bedraagt. Het is wel een behoorlijk technische methode. Maar als de opstelling eenmaal staat (dat kost mij ongeveer een uur tijd) dan heb je er verder geen omkijken meer naar.

Vleermuizen zijn insecteneters en behoren bij de meest primitieve zoogdieren. Lees verder in mijn artikel over muizen en spitsmuizen.

Leave a Reply